De stemmen van de bevrijding

Oosterbeek - In het kader van de 75ste herdenking van de Tweede Wereldoorlog heeft de Commonwealth War Graves Commission (CWGC) haar eerste geluidsinstallatie onder de vorm van een interactieve herdenkingsbank in Nederland onthuld, het project 'De Stemmen van de Bevrijding'. De geluidsinstallatie is vanaf 20 september beschikbaar voor het publiek op Arnhem Oosterbeek War Cemetery voor de internationale 75ste herdenking van Operatie Market Garden en blijft ter plaatse tot december 2019. Arnhem-veteranen zijn vandaag uitgenodigd om als eerste kennis te maken met de geluidsinstallatie.

De CWGC heeft op CWGC Arnhem Oosterbeek War Cemetery een aangrijpende en reflecterende geluidsinstallatie geïnstalleerd, waar het publiek kan luisteren naar ongehoorde verhalen van de 'greatest generation' en de Tweede Wereldoorlog.


Het project 'De Stemmen van de Bevrijding' geeft het publiek de kans om zich onder te dompelen in de emotionele verhalen, van hen die vochten in enkele van de belangrijkste veldslagen van de Tweede Wereldoorlog. Het project wil het belang van de CWGC begraafplaatsen en monumenten onderstrepen als herdenkingsoorden die eer betonen aan hen die na de oorlog nooit thuiskwamen.

Luister op de herdenkingsbank naar de Stemmen van de Bevrijding

Met behulp van de nieuwste technologie zal de geluidsinstallatie de vorm hebben van een herdenkingsbank. De audio wordt geactiveerd wanneer bezoekers op de bank gaan zitten. Op dat moment worden opnames van nakomelingen en veteranen afgespeeld. Elk van de verhalen neemt bezoekers mee op een reis terug naar de tijd van de bevrijding terwijl in de rest van de wereld de 75ste verjaardag van de slag wordt herdacht.

(c) CWGC - van links naar rechts: Ron Johnson (97) van het Glider Pilot Regiment ; Geoff Roberts(94) van de Kings Own Scottish Borders ; Ray Whitwell (100) van het Royal Army Service Corp. Samen met de CWGC herdenkingsgidsen (Links naar rechts) Colette McCourt, Jack Evason, Amy Denson en Matthew Cogan.

De CWGC herdenkt meer dan 100 000 militairen die in 1944 zijn omgekomen. Op de oorlogsbegraafplaatsen en gedenktekens van de CWGC worden overal ter wereld mannen en vrouwen van het Gemenebest herdacht. Op vandaag  zijn deze iconische begraafplaatsen en monumenten nog steeds bedevaartsplaatsen voor veteranen en hun nakomelingen. CWGC Arnhem Oosterbeek War Cemetery is één van de grootste Commonwealth begraafplaatsen van de Tweede Wereldoorlog in Nederland en bevat de graven van 1700 Gemenebest strijdkrachten.

Vertel ook jouw verhaal

Het publiek kan de opnames ook op de website van de CWGC bekijken en wordt aangemoedigd om eigen verhalen en gevoelens over de Tweede Wereldoorlog en de oorlogsbegraafplaatsen vast te leggen. De verhalen brengen de CWGC begraafplaatsen tot leven, onthullen stukjes geschiedenis en zijn een passend eerbetoon aan de overledenen zodat zij nooit worden vergeten!

Arnhem-veteraan Les Fuller overleefde dankzij een gebaar van een Duitse soldaat

De geluidsinstallatie en het bijbehorend online archief vertelt de verhalen van veteranen die tijdens de oorlog in beruchte veldslagen hebben gediend, zoals die van de Arnhem-veteraan Les Fuller die tijdens de bittere gevechten in Arnhem een arm verloor.

Les diende als tankautochauffeur in Noord-Afrika voordat hij als vrijwilliger in dienst trad bij het 3de Bataljon van het Parachute Regiment. Hij parachuteerde in Arnhem op 17 september 1944. Na de landing in Arnhem probeerden Les en zijn kameraden het in Arnhem op te nemen tegen de aanvallen van de Duitse troepen.

Les vertelt: "Ik raakte gewond toen ik op dinsdagochtend vlak voor zonsopgang uit het Rijnpaviljoen kwam. Vlak bij de rivier lag een steenfabriek. De Duitsers hadden machinegeweren en God weet wat nog allemaal. Om een lang verhaal kort te maken: ik raakte gewond. Mijn vriend Bill Pettit, gaf me een snelle morfine-shot en verbond snel de wond. Ik bloedde heel hevig. Toen nam hij mijn Bren geweer en ging ervandoor. Hij stak de weg over richting waar de andere kerels waren verdwenen maar kwam maar halfweg. Wat verderop was een tank op de weg. Ze doorboorden hem. Hij werd daar vermoord."

Ernstig gewond werd Les' leven gered door een Duitse daad van vriendelijkheid die hem tot op de dag van vandaag ontroert.

"Onze Corporal Medic vond me. Dappere kerel. Hij ging de weg op, schreeuwde naar het Rode Kruis maar Duitse tankbemanning reageerde. Twee van hen kwamen met hem mee en stopten me in een vrachtwagen om me naar het ziekenhuis te brengen. Het ziekenhuis was bomvol patiënten. Na één blik op mij gaven ze me meteen voorrang. In ieder geval, dat was het moment dat ze mijn arm amputeerden."

"Na een tijdje brachten ze me in een rolwagen naar een andere kamer waar een gewonde Duitse soldaat al in een andere rolwagen zat. Ze zetten mijn rolwagen naast de zijne. Tussen ons in stond een houten kist die een tikkend geluid maakte. Het was een bloedtransfusiepomp. Ze gaven me een transfusie. De volgende ochtend kwam Les Harrison, een vriend van mij, die ook in Arnhem zijn arm verloor, mij opzoeken. Hij zei: "Hoe voel je je?". Ik zei: "Ik voel me goed". En hij zei: "Weet je van welke Duitser je een transfusie hebt gekregen? Nou, hij is er nog steeds, maar hij is dood." Ze hadden me dat bloed niet moéten geven. Ze hadden me kunnen negeren. Ze hebben mijn leven gered".

Max Dutton, assistent-historicus bij de Commonwealth War Graves Commission, zegt:

"We zijn ongelooflijk trots om onze geluidsinstallatie 'De Stemmen van de Bevrijding' in Nederland te onthullen, samen met de Arnhem-veteranen. Duizenden militairen zoals Les Fuller namen deel aan de Slag om Arnhem. Ter gelegenheid van het 75-jarig herdenking van de Slag wil de CWGC hulde brengen aan de herinnering van hen die nooit meer thuiskwamen. Ben je komende tijd in de buurt van Arnhem, dan ben je van harte welkom om deze aangrijpende en emotionele verhalen te komen beluisteren. We hopen dat het mensen zal inspireren om via onze website ook hun eigen verhaal te delen."

Naast de geluidsinstallatie heeft de CWGC ook een nieuwe podcast-serie "Het Nalatenschap van de Bevrijding" gelanceerd. Deze zesdelige serie verkent de sleutelmomenten van de Tweede Wereldoorlog en de historische begraafplaatsen en monumenten die de gesneuvelde strijdkrachten herdenkt. Historicus Dr. Glyn Prysor en erfgoedexpert Dr. Lucy Kellett verkennen de unieke ervaring van het bezoeken van deze bedevaartsoorden. Ze delen hun frisse blik op de bijna legendarische historische momenten en geven meer uitleg over de artistieken, architecturale en sociale nalatenschap van deze iconische begraafplaatsen en monumenten.  

U kunt een bijdrage leveren aan 'De Stemmen van de Bevrijding' en luisteren naar de podcast via  liberation.cwgc.org

Meer berichten