Foto:

Eusebiuskerk start crowdfunding voor uniek harnas

Het hangt al bijna vijfhonderd jaar hoog aan een pilaar in de Arnhemse Eusebiuskerk en is één van de meest bijzondere voorwerpen van Gelderland. Het originele harnas van hertog Karel van Gelre is uniek in zijn soort.

Het is het oudste nog in tact gebleven harnas dat ooit in Nederland is gemaakt (ca. 1530). Het historische object verkeert in slechte staat en is nodig aan een restauratiebeurt toe. De kosten zijn ongeveer 20.000 euro. De stichting Eusebius Arnhem hoopt het bedrag met crowdfunding snel bijeen te brengen.

Zaterdag 12 januari as. wordt om 10.00 uur het startschot gegeven door Josan Meijers, Gelders Gedeputeerde voor Cultuur. Dat gebeurt in de Eusebiuskerk. Daar zijn de Ridders van Gelre ook bij aanwezig. Tijdens de eerste Gelredag van 2019 is de kerkzaal tussen 10.00 en 12.00 uur voor bezoekers gratis toegankelijk. De toren en de balkons kunnen tegen gereduceerd tarief worden bezocht tussen 11.00 en 12.30 uur. Er is dan ook een meet and greet met de beiaardier Bob van der Linde, die tussen 10.00 en 11.00 uur passende muziek op het carillon speelt. De opbrengst komt geheel ten goede aan de crowdfundingactie.

Tijdens de Gelredag zal door conservator van het Nationaal Militair Museum, drs. Jeroen Punt een toelichting worden gegeven op de historische betekenis van het harnas. Er is ook een rondleiding door Anneke van de Grient bij het praalgraf van de Hertog.
Er wordt een veiling gehouden met Ridder van Gelre René als veilingmeester. Ook wordt een trip met de hoogwerker naar het harnas geveild. De hoogste bieder kan op 5 meter hoogte van dichtbij naar het harnas kijken en foto's maken.

'Man in het kastje'

De restauratie van het harnas maakt deel uit van een grotere herinrichting van de Eusebiuskerk. Het monumentale gebouw moet in 2020 een overzicht bieden van de belangrijkste periodes van de Gelderse geschiedenis. Het praalgraf en het harnas van Karel van Gelre spelen daarin een centrale rol. De Gelderse hertog leefde van 1467 tot 1538 en was de laatste vorst van het zelfstandige hertogdom Gelre. Hertog Karel streed zijn hele leven om Gelderland onafhankelijk te houden van de rest van Nederland. De inwoners van Arnhem waren hun vorst zo dankbaar dat zij na zijn dood een praalgraf voor hem oprichtten in de Eusebiuskerk. Voor zijn originele harnas maakten zij een knielende figuur van de hertog in een baldakijn. Bij Arnhemmers staat dit beter bekend als 'de man in het kastje'.

Enorme laag stof

Zowel het praalgraf van de hertog als zijn harnas overleefden op miraculeuze wijze de Tweede Wereldoorlog. Alleen het originele zwaard van Karel raakte zoek. In 1962 is het harnas voor het laatste gerestaureerd en sindsdien hangt het onaangeroerd in een nieuw baldakijn op vijf meter boven de grond in de kerk. Volgens conservator Jeroen Punt van het Nationaal Militair Museum is het resultaat goed te zien: 'Tekenend hiervoor zijn de enorm dikke stoflaag, de corrosievorming, maar ook het inmiddels wederom ontbreken van het zwaard. De roestplekken variëren in grootte van één tot vijf millimeter, maar zullen zich op termijn tot grotere roestplekken ontwikkelen.'

Metropolitan Museum New York

Jeroen Punt benadrukt dat het harnas van de Gelderse hertog Karel een absoluut topstuk is. 'Binnen het Nederlands erfgoed vormt het harnas van de hertog van Gelre een zeer bijzonder object. Het is uniek in zijn soort, en niet alleen in nationaal opzicht. Ook op internationaal niveau hebben we met een topstuk te maken. Het is als het ware de Nachtwacht van Gelderland' De internationale waarde van het harnas wordt onderstreept door een aanvraag van het prestigieuze Metropolitan Museum in New York om het harnas te mogen lenen. Het Amerikaanse museum heeft in het najaar van 2019 een grote tentoonstelling over keizer Maximiliaan van Oostenrijk, één van de grote vijanden van hertog Karel van Gelre. Uiteindelijk ging de bruikleen niet door omdat geen overeenstemming kon worden bereikt over de bruikleenvoorwaarden. Bovendien wil de Eusebiuskerk het topstuk niet graag missen bij de heropening in september 2019.

Restauratie harnas in de Eusebiuskerk

Als het benodigde geld bijeen is gebracht, zal het harnas in de maand juni 2019 in de Raadskapel worden gerestaureerd. Bezoekers van de toren kunnen dan de restaurator aan het werk zien. Hij zal dan ook op gezette tijden een toelichting geven.
Na de restauratie zal het harnas met de man in het kastje op zijn oorspronkelijke plek in het koor worden opgehangen.

Donaties

Donaties kunnen worden overgemaakt op bankrekening NL28 RABO0383998980
van Stichting Eusebius Arnhem o.v.v. Harnas Karel van Gelre.

Meer berichten